– गणेश चतुर्थी उजाडली; तरी पोलिसांच्या खात्यात वेतनाची प्रतीक्षा!
– ऑगस्टच्या पगाराला विलंब; EMI, कर्जहप्त्यांचा ताण वाढला
The Exposer
नागपूर : गणेश चतुर्थीचा सण उत्साहात साजरा होत असताना नागपूर शहर व ग्रामीण पोलिस दलातील हजारो अधिकारी-कर्मचाऱ्यांना मात्र ऑगस्ट महिन्याच्या वेतनाची प्रतीक्षा करावी लागत असल्याचे चित्र आहे. १४ सप्टेंबर उजाडूनही वेतन खात्यात जमा न झाल्याने अनेक कर्मचाऱ्यांच्या घरगुती आर्थिक नियोजनावर परिणाम झाला आहे. विशेषतः गृहकर्ज, वाहनकर्ज, वैयक्तिक कर्ज आणि इतर आर्थिक बांधिलकी असलेल्या कर्मचाऱ्यांची चिंता वाढली आहे.
नागपूर शहर पोलिस दलात अंदाजे ८ हजार, तर नागपूर ग्रामीण पोलिस दलात सुमारे ४ हजार अधिकारी-कर्मचारी असल्याचे सांगितले जाते. या मोठ्या मनुष्यबळाच्या वेतन प्रक्रियेसाठी आवश्यक असलेली ऑनलाइन माहिती फीडिंग, पडताळणी आणि ट्रेझरीशी संबंधित डिजिटल प्रक्रिया वेळेत पूर्ण न झाल्यामुळे यावेळी वेतन वितरणाला विलंब झाल्याची चर्चा पोलिस वर्तुळात आहे.
पगाराच्या प्रतीक्षेत; EMIची चिंता वाढली
पोलिस अधिकारी-कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातून दरमहा विविध कर्जांचे EMI वजा केले जातात. गृहकर्ज, वाहनकर्ज तसेच वैयक्तिक कर्ज घेणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. निर्धारित तारखेला हप्ता न भरल्यास काही प्रकरणांत दंड किंवा अतिरिक्त शुल्क लागू होऊ शकते. त्यामुळे वेतनाला झालेला विलंब हा केवळ पगार उशिरा मिळण्याचा विषय न राहता कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक नियोजनावर परिणाम करणारा ठरत आहे. काही कर्मचाऱ्यांनी घरखर्च आणि तातडीच्या गरजा भागविण्यासाठी उधारीचा आधार घेतल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे वेतन लवकरात लवकर जमा व्हावे, अशी अपेक्षा कर्मचाऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे.
आता वेतन प्रणालीचे ऑनलाईन माहितीसह डिजिटायझेशन करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. या नव्या पद्धतीत ट्रेझरीशी थेट डिजिटल कनेक्टिव्हिटी निर्माण करून वेतन प्रक्रिया अधिक सुलभ व जलद करण्याचा प्रयत्न आहे. ऑनलाइन प्रणाली पूर्णपणे कार्यान्वित झाल्यानंतर वेतनाची माहिती थेट संबंधित यंत्रणेकडे पोहोचून बँक खात्यात रक्कम जमा होण्याची प्रक्रिया अधिक वेगाने होण्याची अपेक्षा आहे.
ऑनलाइन माहिती फीडिंगचा पेच
मात्र, नवीन प्रणाली सुरू करण्यासाठी अधिकारी-कर्मचाऱ्यांची आवश्यक माहिती ऑनलाइन पद्धतीने फीड करणे आणि ती ट्रेझरी प्रणालीमध्ये अपडेट करणे आवश्यक आहे. यासाठी कर्मचाऱ्यांकडून विविध माहिती असलेले फॉर्म भरून घेण्यात आल्याचे सांगितले जाते. काही कर्मचाऱ्यांनी आवश्यक माहिती वेळेत उपलब्ध करून दिली, तर काहींकडून माहिती मिळण्यास विलंब झाल्याची चर्चा आहे. परिणामी सर्व अधिकारी-कर्मचाऱ्यांची माहिती ऑनलाइन फीडिंग, पडताळणी आणि संबंधित प्रणालीमध्ये अपडेट करण्याची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण झाली नसल्याचे बोलले जात आहे. त्याचा परिणाम यंदाच्या वेतन प्रक्रियेवर झाल्याची चर्चा आहे.
‘सेवार्थ आयडी’ असूनही पुन्हा अपडेटची गरज?
पोलिस कर्मचाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्येक अधिकारी-कर्मचाऱ्याचा सेवार्थ आयडी विभागीय वेतन प्रणालीमध्ये उपलब्ध असतो. त्यामुळे दर महिन्याला वेतन प्रक्रिया सुरळीतपणे पार पडत होती. मात्र, नव्या डिजिटायझेशन प्रक्रियेसाठी आवश्यक माहिती नव्याने भरून घेण्यात आली असून ती ट्रेझरीच्या ऑनलाइन प्रणालीमध्ये अपडेट करण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे कारण सांगितले जात आहे. यामुळे यंदा नेहमीच्या वेळेत वेतन प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकली नसल्याचे कर्मचाऱ्यांकडून सांगण्यात येत आहे.
मग तीन महिने आधीपासून तयारी का नाही?
ऑनलाईन डिजिटायझेशनची प्रक्रिया ही आधुनिक आणि अधिक सुलभ वेतन व्यवस्थेकडे जाणारी महत्त्वाची पायरी आहे. मात्र, एवढ्या मोठ्या मनुष्यबळाची माहिती ऑनलाइन फीड करणे, तिची पडताळणी करणे आणि ट्रेझरी प्रणालीशी जोडणी करणे यासाठी पुरेसा वेळ देणे आवश्यक होते, असे मत व्यक्त होत आहे. ही प्रक्रिया किमान तीन महिने आधी सुरू करून टप्प्याटप्प्याने पूर्ण केली असती, तर वेतन वितरणाच्या नियमित वेळापत्रकावर परिणाम टाळता आला असता का, असा प्रश्न आता उपस्थित केला जात आहे. त्यामुळे तांत्रिक बदलांसोबतच त्याच्या अंमलबजावणीचे नियोजनही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
विनंती बदल्यांचाही प्रश्न प्रतीक्षेत?
दरम्यान, यंदा पोलिस अधिकारी-कर्मचाऱ्यांच्या विनंती बदल्यांची प्रक्रियाही काही ठिकाणी रखडल्याची चर्चा आहे. कौटुंबिक परिस्थिती, घरापासूनचे अंतर किंवा इतर वैयक्तिक कारणांमुळे विनंती बदलीची अपेक्षा असलेल्या कर्मचाऱ्यांना निर्णयाची प्रतीक्षा असल्याचे सांगितले जाते. वेतनातील विलंब आणि बदल्यांबाबतची प्रतीक्षा यामुळे काही कर्मचाऱ्यांना एकाच वेळी विविध प्रशासकीय व आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागत असल्याचे चित्र आहे.
ऑनलाईन व्यवस्था योग्य; पण संक्रमण सुरळीत हवे
वेतन व्यवस्थेचे ऑनलाईन डिजिटायझेशन झाल्यानंतर प्रक्रिया अधिक जलद, सुलभ आणि पारदर्शक होण्याची अपेक्षा आहे. त्यामुळे डिजिटल पद्धतीला विरोध नसून, ती लागू करताना कर्मचाऱ्यांचे नियमित वेतन बाधित होणार नाही, याची पूर्वतयारी आवश्यक होती, अशी भावना पोलिस कर्मचाऱ्यांमध्ये व्यक्त होत आहे.
गणेश चतुर्थीचा सण सुरू झाला, तरी ऑगस्ट महिन्याचे वेतन खात्यात जमा होण्याची प्रतीक्षा कायम आहे. त्यामुळे आता सर्वांचे लक्ष ऑनलाइन माहिती फीडिंग, ट्रेझरी अपडेट आणि अंतिम वेतन प्रक्रियेकडे लागले आहे. डिजिटल बदलाचा उद्देश सुविधा देण्याचा असताना संक्रमणाच्या काळात कर्मचाऱ्यांच्या वेतनाला विलंब होऊ नये, एवढीच अपेक्षा पोलिस दलातून व्यक्त होत आहे.
Author: संतोष तायडे
संपादक
